Blaren zijn de meest voorkomende kwaal tijdens de Vierdaagse van Nijmegen. Ze ontstaan door de combinatie van lange afstanden, warmte en wrijving tussen voet en schoen. Wie ze negeert, riskeert dat ze openbarsten en infecteren, en dat kan betekenen dat je de tocht moet staken. Gelukkig kun je veel doen om ze te voorkomen én om ze onderweg goed te behandelen.
Waarom je bij de Vierdaagse zo snel blaren krijgt
Tijdens de Vierdaagse loop je dagelijks 30, 40 of 50 kilometer. Dat is meer dan de meeste voeten gewend zijn. Bij elke stap schuift de huid van je voet een klein beetje heen en weer in je schoen. Over tientallen kilometers stapelen die bewegingen zich op en ontstaat er wrijving op kwetsbare plekken: de hiel, de bal van de voet, de kleine teen of de ruimte tussen de tenen. De huid reageert door vocht vast te houden onder de opperhuid, en zo ontstaat een blaar.
Warmte versnelt dat proces. Warme voeten zwellen iets op en worden zachter, waardoor de huid gevoeliger is voor wrijving. Vochtige sokken werken hetzelfde: ze laten de huid weken en zorgen ervoor dat de wrijving meer schade aanricht. Dat is ook de reden dat blaren bij de Vierdaagse in warm weer en bij regen extra snel ontstaan.
Plekken waar blaren bij de Vierdaagse het vaakst voorkomen
Er zijn een paar plekken die bij vrijwel elke deelnemer aandacht verdienen. De hiel is de klassieke probleemplek, zeker als je schoen daar niet perfect sluit. De bal van de voet krijgt veel druk te verduren, vooral op de laatste kilometers van een lange dag. De kleine teen schuurt al snel tegen de binnenkant van een schoen, en de ruimte tussen de vierde en vijfde teen is voor veel mensen een blinde vlek totdat de blaar al flink groot is.
Blaren bij de Vierdaagse voorkomen: dit werkt echt
Goede voorbereiding is de beste bescherming. Train in de maanden voor de Vierdaagse op de schoenen die je ook tijdens de tocht draagt. Zo went de huid aan de wrijvingspunten en bouw je eelt op de juiste plekken. Begin niet met splinternieuwe schoenen op dag één, want stijf leer of een stijve zool geeft gegarandeerd blaren.
Sokken zijn minstens zo belangrijk als schoenen. Kies sokken van merino wol of een synthetisch materiaal dat vocht afvoert. Katoenen sokken houden vocht vast en zijn daarmee één van de snelste manieren om blaren te krijgen. Dubbele sokken of speciale anti-blaar sokken kunnen extra helpen, al is dit persoonlijk: probeer het van tevoren uit.
Gebruik je bekend bent met Vaseline of een antiwrijvingsstaaf? Smeer die dan voor vertrek op de kwetsbare plekken van je voet. Dat vermindert de wrijving aanzienlijk. Een andere optie is het preventief plakken van kinezo-tape of sporttape op plekken die snel pijnlijk worden. Dit werkt goed als je weet waar jouw zwakke plekken zitten.
Wat te doen als je onderweg een blaar krijgt
Merk je tijdens de Vierdaagse dat er een blaar ontstaat, wacht dan niet tot het einde van de etappe. Hoe eerder je ingrijpt, hoe kleiner de schade. Langs de route zijn op vaste punten EHBO-posten ingericht waar vrijwilligers je voeten kunnen behandelen. Schaam je niet om daar langs te gaan, want dat is precies waarvoor ze er zijn.
Kleine, gesloten blaren behandel je het beste door ze af te dekken met een blaarpleister, zoals een Compeed. Die plakker vormt een beschermend kussentje en laat de blaar vanzelf verdwijnen. Prik een kleine blaar niet open als je dat niet onder schone omstandigheden kunt doen, want de kans op infectie is dan groot.
Is de blaar groot en gespannen, dan kan het nodig zijn om het vocht er voorzichtig uit te laten lopen. Gebruik daarvoor een gesteriliseerde naald of bezoek de EHBO-post. Prik aan de rand van de blaar, druk het vocht er rustig uit, en dek de huid daarna goed af. Laat de huidflap zitten: die beschermt de kwetsbare huid eronder.
Blaarpleister of tape: wat kies je?
Een blaarpleister zoals Compeed is gemakkelijk en werkt goed bij verse blaren. Nadeel is dat ze duur zijn en soms loslaten als je voeten zweten. Sporttape of kinezo-tape is goedkoper, houdt op meer plekken goed en is flexibeler te gebruiken, maar vraagt wat oefening om goed aan te leggen. Veel ervaren Vierdaagslopers combineren de twee: een blaarpleister direct op de blaar, daarna tape eroverheen om alles op zijn plek te houden.
Na de etappe: herstel van je voeten
Geef je voeten aan het einde van elke dag de tijd om te herstellen. Spoel ze schoon met lauw water, droog ze goed af (ook tussen de tenen) en laat ze een tijdje aan de lucht. Controleer alle plakkers en vervang ze als ze loslaten of nat zijn. Trek ’s avonds ook geen natte schoenen aan voor een avondwandelingetje, hoe verleidelijk dat ook is. Droge voeten herstel een stuk sneller dan vochtige.
Wie de Vierdaagse wil uitlopen, begint de strijd tegen blaren al weken voor de start. Versleten je schoenen goed, train genoeg kilometers op, en kom op dag één met een kleine EHBO-kit in je rugzak: een paar blaarpleisters, tape en een schone naald. Dan ben je op alles voorbereid en vergroot je de kans dat je vier dagen later lachend de finish passeert.
